Hoe word je IT-regisseur?
In ‘Kijk op Regie’ willen we je in een reeks artikelen deelgenoot maken van onze visie op en aanpak van regie en regisseren. In dit derde artikel de vraag: hoe word je IT-regisseur?
Een terugblik …
In de vorige twee artikelen zijn we, via de metaforen van filmregisseur, dirigent en sportcoach, tot een definitie van IT-regie gekomen: “Regisseren van IT is het geven van richting aan, organiseren van, begeleiden van en evalueren van de samenwerking tussen gebruikers van en leveranciers van digitale producten en diensten met als doel de maximale toevoegde waarde van deze producten en diensten te realiseren.”
In deze definitie worden de vier hoofdtaken van een IT-regisseur genoemd: richting geven, organiseren, begeleiden en evalueren.
We hebben ook vastgesteld dat je als IT-regisseur actief bent in een of meerdere van de waardestromen: innovatie, implementatie en/of operatie, zowel aan de vraag en de aanbodzijde.
En we hebben het verschil benoemd tussen de diverse ‘uitvoerend-regisserende‘ (coördinerende) rollen binnen de waardestromen, zoals servicemanager, projectmanager, informatiemanager, etc. en de ‘samenwerking-regisserende’ rol van een regisseur.
We gaan nu kijken welke vaardigheden je precies nodig hebt om de regietaken in de waardestromen goed uit te kunnen voeren, zodat er optimale samenwerking tussen partijen ontstaat.
Hoe word je IT-regisseur?
Je wordt IT-regisseur door een combinatie van kennis, vaardigheden en ervaring op te bouwen in het speelveld van IT-regie tussen gebruikers en leveranciers. Het gaat hierbij om inhoudelijke, organiserende en persoonlijke vaardigheden.
Veel IT-regisseurs groeien vanuit een uitvoerende rol (net als acteurs, muzikanten en sporters) in een regisserende rol. En ook bij IT-regie geldt: een goede specialist is niet altijd een goede regisseur. En andersom: al ben je niet een topspecialist, dan kun je toch een goede regisseur zijn.
Het heeft ons altijd verbaasd dat er voor lijnmanagement speciale management development trajecten bestaan, maar dat deze voor IT-regisseurs en IT-servicemanagers ontbreken. Met het volgen van een aantal ITIL-trainingen word je nog geen goede regisseur.
Als regisseur kun je denken en handelen vanuit overzicht en samenhang. Je snapt de inhoud (techniek, processen, diensten en afspraken), maar kunt ook mensen verbinden en motiveren. Je kunt zowel op strategisch, tactisch als operationeel acteren en ook eenvoudig tussen deze niveaus schakelen.
Vaardigheden leer je door training, coaching en vooral ervaring. Door bewust regietaken op te pakken en te reflecteren op samenwerking en sturing, groei je stap voor stap in deze prachtige rol. Maar wat zijn die vaardigheden dan precies?
Wat maakt je een goede regisseur
Onderstaande figuur laat zien dat je voor het uitvoeren van de vier regietaken richting geven, organiseren, begeleiden en evalueren de verschillende vaardigheden nodig hebt.
Inhoudelijke vaardigheden
Het is handig als je verstand hebt van het onderwerp waarover je regie voert: IT. Onder de inhoud verstaan wij zowel de techniek, de processen als de diensten en afspraken.
Je hoeft geen netwerk-, systeem- of applicatiespecialist te zijn, maar het is wel fijn om te snappen hoe IT werkt en wat de (on)mogelijkheden zijn. Wat zijn de nieuwste ontwikkelingen? Hoe borgen we een goede integratie en architectuur?
Ook moet je het hele landschap kennen. Je moet architectuur, security, ontwikkeling en operatie snappen. En je moet ook de samenhang en de verbanden ertussen begrijpen.
Kom je uit de techniek dan zal deze voor jou waarschijnlijk geen geheimen hebben. Maar, als regisseur moet je vervolgens wel met je vingers van de knoppen af kunnen blijven. Niet inhoudelijk gaan vertellen welke knoppen ingedrukt moeten worden.
Naast de techniek moet je ook weten ‘hoe een IT-organisatie werkt’. Hoe organiseren we IT? Dit betekent dus dat je het ‘operating model’ van een IT-organisatie goed moet kennen. Hoe zijn de waardestromen en processen georganiseerd?
Het gaat hier om kennis van frameworks als ITIL, FitSM of IT4IT, maar ook werkwijzen als Agile en DevOps. Je moet snappen hoe je in zo’n operating model het samenspel van leveranciers moet organiseren. Regiemodellen als het Demand Supply Governance Framework of SIAM helpen hierbij.
Organisatorische vaardigheden
De inhoud is voor veel IT-regisseurs meestal niet het probleem. Ze komen zelf uit een technische en/of uitvoerende rol. Kortom, goed voetballen kunnen de meesten wel.
Maar nu gaat het er als IT-regisseur om dat je anderen goed samen kunt laten voetballen. Dat vereist organiserende vaardigheden: richting geven, organiseren, begeleiden en evalueren. Dus niet ‘doen’, maar ‘laten doen’. Hoe krijg je dit voor elkaar?
Hoe doe je organisatie-inrichting en procesverbetering? Inhoudelijk: wat moet er ingericht en verbeterd worden? Of je nu de 4 dimensies van ITIL neemt of de 4 practices van SIAM. Er moet over een aantal assen ingericht en georganiseerd worden.
Maar belangrijker: hoe ziet dit verbeter- en veranderproces eruit? Hoe krijg je iedereen mee? Hoe doe je dit in kleine stapjes? Hoe zorg je ervoor dat men samen gaat sturen, werken en leren?
Dit vereist kennis en vaardigheden in organisational design, organisational change management, continual improvement, organisational behaviour management, etc.
In veel best practices, zoals ITIL en SIAM wordt benadrukt dat organisatieverandering cruciaal is en een van de belangrijkste valkuilen. Praktijkcases tonen dit ook aan. Toch zijn maar weinig IT-regiseurs, service- en procesmanagers vergaand geschoold op dit gebied.
Persoonlijke vaardigheden
Om goed te kunnen veranderen en verbeteren, mensen te motiveren en te laten samenwerken komt het uiteindelijk aan om jouw persoonlijke vaardigheden. Denk hierbij aan:
Leiderschap is de vaardigheid om kaders te stellen, te delegeren, te coördineren, bijeenkomsten te leiden, opdrachten formuleren
Communicatie is de vaardigheid om te kunnen luisteren, gesprekken te kunnen voeren, zaken te kunnen benoemen, helder verwoorden, presenteren, feedback geven.
Teambuilding gaat om alles wat te maken heeft met teamvorming, ontwikkeling en -dynamiek. Maar ook over het opbouwen van relaties en partnerships.
Beïnvloeding is de vaardigheid voor het omgaan met conflicten en weerstand, onderhandelen, besluitvorming, assertiviteit, confronteren, belangen en politiek.
Uiteindelijk zijn het deze persoonlijke vaardigheden die het verschil maken. Als je deze goed beheerst ben je in staat om samenwerking te organiseren. En omdat je ook de inhoud snapt weet je ook wat je organiseert.
Gecertificeerd Praktisch Regisseur
Samenvattend, het succes van een IT-regisseur wordt grotendeels bepaald door zijn/haar organiserende en persoonlijke vaardigheden. Die kun je ontwikkelen door training, coaching en ervaring (learning on the job).
IT-regisseurs verdienen, net als lijnmanagers, een management development programma. Wij hebben hiervoor het Regiepad ontwikkeld. Een maatwerk (want ieders startpunt, einddoel en wijze van leren is anders) opleidingstraject tot leerling, gezel of meester regisseur.
Welke vaardigheden vind jij belangrijk?
In onderstaand overzicht staan de vaardigheden wij belangrijk vinden voor een gezel praktisch regisseur. Welke vaardigheden vind jij belangrijk voor een IT-regisseur? Welke vaardigheden ontbreken nog, volgens jou?
Ook voor leerling en meester praktisch regisseurs hebben we een dergelijk leerpad ontwikkeld. Interesse? We vertellen je er graag meer over.
Volgende artikelen
In volgende artikelen zullen we de genoemde waardestromen in detail onder de loep nemen. Wat gebeurt er precies in ieder gebied? Wat moet het resultaat zijn? Wat betekent het voor het type regisseur, zijn/haar taken en zijn/haar vaardigheden?